door Ger Trines, Voorzitter chauffeursraad en bestuurder VBGv
Crisistijd, wie kent het niet: Je staat ’s ochtends klaar voor een lange rit, de economie gaat slecht en je weet maar niet of je volgende week nog werk hebt. Dit heet sociale onzekerheid. Faillissementen en overnames in onze sector zijn van alle dag. Collega’s durven vaak niet om uitleg of hun toekomst te vragen, want ze zijn bang voor represailles of zelfs ontslag. Ze denken: “Het heeft toch geen zin, ik snap die cao niet.” in de routier zei iemand dit of dat, maar wat is waar? Onzekerheid het raakt ons, van de jongste chauffeur tot de ervaren rot. In dit artikel leg ik uit hoe die onzekerheid ontstaat en wat we kunnen doen om onze werkplek weer wat stabieler te maken.
Hoge werkdruk en onduidelijke cao
Veel vervoersbedrijven werken nog op de oude manier, zonder inspraak in personeelsbeleid. Er is nauwelijks aandacht in de planning voor persoonlijke inbreng, files, oponthoud of rusttijden. Een 40-urige werkweek? Een utopie? In het beroepsgoederenvervoer kun je zomaar 50 / 60 uur of zelfs 70 uur per week draaien, zonder dat je daar bijbehorende sociale garanties voor terug krijgt. Voor jou betekent dit: je weet wanneer je vertrekt maar nooit wanneer je weer vrij bent. Plannen met je gezin of een sociaal leven onderhouden komt daardoor vaak in het gedrang. Soms moet je onverwacht een paar dagen doorrijden. Er is niemand die je even mee kan helpen of een alternatief te vinden. Je moet het vaak zelf bij nacht en ontij weer oplossen.
Daar komt nog bij dat de cao en rijtijdenwet vol zit met hinderende regels. Wanneer is de maat vol? Hoe werkt die zwaar-werkregeling (RVU)? Welke toeslagen gelden er precies? Wanneer mag ik zeggen “STOP” dit gaat te ver! Veel collega’s snappen de teksten en regels niet of durven er niet naar te vragen. Ze zien dat de cao te ingewikkeld is, en laten opmerkingen daarom maar zitten. Dit alles vergroot de onzekerheid alleen maar. Als je niet weet waar je recht op hebt, kun je dit ook niet afdwingen. Dat leidt op den duur tot frustratie, ziekteverzuim en uiteindelijk een leegloop uit de sector. Dit zie je in bijna elk transport bedrijf, zelfs bij de grote logistieke spelers.
Jonge chauffeurs lopen tegen muren aan
Jonge chauffeurs zitten vaak alleen in dit schuitje en hebben het zwaarst te lijden onder deze onzekerheid. Ze kennen hun rechten niet altijd, kennen veel regels niet en hebben vaak nog te weinig binding met het bedrijf waar ze werken. Zij zijn vaak afhankelijk van hun werkgever voor vragen over inkomen en contracten. Wie durft er met dit in het achterhoofd nog op te staan als een werkgever onredelijke eisen stelt? Als je geen netwerk hebt, wordt het extra lastig om hulp te zoeken. Ik hoor met regelmaat jonge werknemers die al na een paar weken twijfelen of ze überhaupt door willen gaan in deze branche. Ze zien hoge bergen werk en weinig perspectief voor de toekomst. Dat is zonde, want we hebben die frisse aanwas hard nodig om de sector een gezonde toekomst te bieden. Vandaar dat modernere arbeidsvoorwaarden en flexibelere arbeidstijden zeer belangrijk zijn voor de continuiteit van de sector.
Uurloon en overuren: geen gelijk speelveld
Steeds vaker zie je dat Nederlandse chauffeurs verdrongen worden door goedkope buitenlandse aanbieders. In landen als Polen, Litouwen en Roemenië gelden andere cao’s en veel lagere tarieven. Zij profiteren van een veel goedkopere levensstandaard. Die chauffeurs rijden vaak voor heel veel minder dan de Nederlandse norm. Dit leidt tot een race naar de bodem, waardoor de cao in de sector steeds verder achterloopt op de norm met vergelijkbare andere sectoren. Dit is een van de oorzaken waardoor het uurloon onder druk staat en chauffeurs gedwongen worden om veel overuren te draaien. Hun inkomen loopt al jaren uit de maat met de inflatie. Het is een gevolg van gebrek aan handhaving op dumping en het ongelijk speelveld. Dit gebrek met name in Nederland veroorzaak veel schade aan onze cao condities? Je zit ondertussen op een veel lager uurloon dan vakgenoten in vergelijkbare andere sectoren. Deze lage loon basis heeft uitwerking op je financiële existentie. En door de vele uren eist het vaak ook zijn tol op de privé situatie of je vitaliteit. De vele overuren maken, maakt weliswaar wat goed maar als je een hypotheek wil afsluiten, worden deze overuren maar deels meegenomen. Dit maakt het bijna onmogelijk voor een jongere chauffeur om een huis te kopen. Een fatsoenlijk basisloon wat ook past bij de kosten van het land waarin we leven en is dus van groot belang. Gezonde arbeidsvoorwaarden voor een gezonde sector is waar wij van VBGv naar streven. Handhaving van cao en regelgeving is dan ook van groot belang.
Vereniging Beroepsgoederenvervoer pleit daarom voor een leveled playing field in Europa. Alleen zo zorgen we ervoor dat iedereen volgens dezelfde normen wordt betaald en dat de kwaliteit van ons werk en leven niet onder druk komt te staan.
– Vereniging beroepsgoederenvervoer
Weer grip op je werk en toekomst
Hoe doorbreken we die cirkel van onzekerheid? Allereerst moet de cao begrijpelijker worden. Daarom publiceren wij regelmatig artikelen met een korte samenvatting in gewone mensen taal. Zo zie je in één oogopslag wat je rechten zijn. Geen dikke pakken juridisch papier, maar duidelijke taal en in begrijpelijke zinnen.
Ten tweede moeten werkgevers investeren in duidelijke roosters, en daarnaast meer voorspelbaarheid geven. Geef op tijd een waarschuwing als de planning verandert. Laat ruim vooraf weten wat chauffeurs aan werk kunnen verwachten. Zo kunnen we naast een veeleisende baan ook een sociaal leven onderhouden. Op tijd een kort overleg of een simpel berichtje kan vaak al een wereld van verschil maken.
Ten derde moeten we de sector trotser maken. We zijn geen nummers, we zijn chauffeurs en bovenal vakmensen met liefde voor ons vak. Begripvolle klanten, dynamische transportbedrijven en gezonde chauffeurs horen bij elkaar. Daarom: Handhaving op één in Europa. Stap zelf ook af van de neerbuigende houding tegenover managers, werkgevers of opdrachtgevers. Laat zien dat wij ook een schakel in de keten zijn die telt. Alleen samen kunnen we iets moois bereiken. Alleen zo komen goederen op tijd en kunnen we de veiligheid waarborgen. We zullen samen moeten blijven investeren in duurzaamheid. Als wij kennis, vakmansschap, trots en saamhorigheid uitstralen, kunnen we ook eerlijkere tarieven afdwingen bij opdrachtgevers. Zo verlagen we de druk op de hele keten.
Wat doet de VBGv?
Wij zijn chauffeurs, door en voor chauffeurs. De VBGv wordt geleid door mensen uit de praktijk – mensen die écht begrijpen wat er speelt op de weg en in het werkveld.
Loop je vast bij je collega’s, een klant of bij jou werkgever? Word dan lid, dan staan wij voor je klaar met advies. We organiseren vergaderingen, meet & greets en appgroepen waarin je direct kunt sparren met collega’s over jouw problemen. Daarnaast houden we je op de hoogte van belangrijke cao-wijzigingen en wetgeving, zodat je precies weet waar je aan toe bent en behartigen wij jou arbeidsvoorwaarden.
Met jouw steun kunnen we de stem van de “échte” chauffeur terug aan de onderhandelingstafel brengen. We fungeren als klankbord voor werkgevers en opdrachtgevers en zetten druk op sociale partners om de cao te moderniseren – met als doel meer zekerheid, geborgenheid en een eerlijker werkklimaat.
Sociale onzekerheid is een taai probleem en alleen samen kunnen we dit aanpakken. Als ervaren chauffeurs weten we als geen ander hoe zwaar het werk kan zijn: lange dagen en weinig zekerheid is in het BGV een vast gegeven. Daarom is het tijd om je te organiseren zodat we ook jou stem kunnen laten horen en strijden voor eerlijkheid, duidelijkheid, een rechtvaardige toekomst met respect en waardering op elke dag voor elk chauffeur.
Word lid van de VBGv. Sluit je aan bij collega’s die weten wat jij elke dag doormaakt. Samen zetten wij de sector weer op de rails.
Nog geen lid van VBGV?
Schrijf je vandaag in en profiteer direct van de voordelen van een lidmaatschap bij de Vereniging Beroepsgoederenvervoer, zoals deskundig advies en ondersteuning bij al je vragen en uitdagingen in de transportsector.
