Je kent het wel: in mei komt er “dat lekkere extraatje” op je rekening. Dat is vakantiebijslag 8%. En als je vrij neemt, krijg je uren doorbetaald, dit heet vakantieloon. Klinkt hetzelfde, is het niet. Hieronder leggen we het voor je uit — met de cao erbij, en waar nodig met wat extra duiding.
Inhoudsopgave artikel
Kort gezegd
- Vakantiebijslag = dus 8% toeslag over (een gedeelte van) je loon, cao verplicht uitbetaling in mei. In de wet, én cao staat exact hoe de werkgever dit moet berekenen en wanneer hij dient te betalen.
- Vakantieloon = het loon in uren dat je ontvangt tijdens je vakantiedagen. In de cao staat welke onderdelen mee moeten tellen in de extra waarde van een vakantiedag (dus hoe berekend moet worden wat “JIJ” per vakantiedag hoort te krijgen).
PS: Het te vergoeden bedrag per dag, is dus afhankelijk van je werk verleden en vrijwel nooit gelijk aan dat van je collega’s.
En nu hoor ik je denken: “Waarom is dit onderscheid in benaming zo belangrijk?” Omdat het ene een jaarlijkse toeslag is en het andere je inkomen tijdens vakantie bepaald. Verwar je die twee, dan mis je al snel heel veel geld.
Wij zijn er van op de hoogte dat veel werkgevers op gebied van de vakantieloon verplichting de wet aan hun laars lappen. Kijk dus altijd je vakantieloon na. Vraag desgewenst om een jaaroverzicht van het voorgaande loonjaar zodat je zelf kunt bepalen wat de extra waarde van vakantieloon hoort te zijn!
VAKANTIEBIJSLAG berekenen: hoe werkt het volgens de cao?
Wat is het? Bij een loon cyclus van 4 weken komt je jaarlijkse 8% toeslag als extra bovenop je loon. Dit wordt berekend op basis van je functieloon (vermeerderd met ploegentoeslag en alle persoonlijke toeslagen) over de 4e periode van het lopende jaar maal 13. bij loon cyclus van een maand berekend men over april en betaald men ook uiterlijk in Mei. De vakantiebijslag dient uiterlijk in de maand Mei te worden betaald!
In enkele uitzonderlijke gevallen wordt er afgeweken van bovenstaande uitleg. Zie voor extra uitleg artikel 69 van de cao
Zo onthoud je het: vakantiebijslag / vakantiegeld = aparte betaling van (8%). Het staat los van je loon tijdens je vakantie. De wet zegt: minimaal 8% is de norm. cao zegt: incl alle persoonlijke toeslagen.
bron: Rijksoverheid
Bijzondere situaties, kort en helder
- Begin/uit dienst in de loop van het jaar? Je krijgt altijd een evenredig deel.
- Langdurig ziek? De werkgever moet 24 maanden vakantiegeld en verlof opbouw doorbetalen (volgens WML/WMV-koppeling).
VAKANTIELOON berekenen: wat telt allemaal mee?
Wat is vakantieloon? Het dagloon in 8 uren plus het jaar gemiddelde van alle overuren en toeslagen van het jaar er voor dat je per dag krijgt als je verlof opneemt. Dit is dus veel meer dan alleen je kale 8 uurloon. De cao schrijft sinds 2019 precies voor wat meetelt in de waarde van één vakantiedag.
Bestanddelen (in gewone taal):
- Je functieloon per dag + je persoonlijke toeslag + je ploegentoeslag, nachttoeslag en verder alle vaste/regelmatige toeslagen en overuren (bijv. za/zo-toeslag, vuil/koude, consignatie, toeslagenmatrix, kraanmachinist-reisuren): Het gemiddelde moet worden berekend op basis van het loon en toeslagen van vorig jaar. (Indien korter in dienst: het jaar bedrijfsgemiddelde).
- Dus al je structurele overuren en za/zo-uren boven 40 uur tellen mee.
Check op je loonstrook: de “waarde vakantiedag. Dit hoort zichtbaar te zijn. Mis je iets of klopt het bedrag niet met je vaste patroon? Dan is dat een signaal om te vragen om uitleg.
Waarom dit verschil ertoe doet:
- Vakantiegeld = jaarlijkse 8%; een extra uitkering.
- Vakantieloon = doorbetaling per vakantiedag, inclusief je vaste en structureel terugkerende toeslagen en looncomponenten (binnen de cao-grenzen). Zo voelt vakantie niet als een inkomensval.
- Heb je voorafgaand jaar een jaar gemiddelde van 56,4 uur, hoor je tijdens een week verlof ook 56,4 uur inclusief toeslagen te ontvangen!
Waarom dit zo is (en waarom het voor jou uitmaakt)
De wet zegt: je moet tijdens vakantie in vergelijkbare financiële positie verkeren dan wanneer je werkt — dus “betaalde vakantie” is niet een uitgeklede variant van je normale gemiddelde beloning. De Europese wet noemt dat “ De normale beloning”: vaste delen en regelmatige variabele componenten horen altijd terug te komen in je vakantieloon.
De Rijksoverheid zet daarnaast duidelijk neer dat je tijdens vakantie een aan werkomstandigheden gelijk loon doorbetaald krijgt — los van het aparte vakantiegeld.
Het premature uitbetalen van vakantieloon, ongewenst, onpraktisch en maakt werknemers kwetsbaar en is niet conform wetgeving.
Er komen signalen binnen dat er enkele werkgevers zijn die reeds in het begin van het jaar de extra waarde van vakantieloon uitbetalen. Hoewel goed bedoeld ontstaan hierdoor toch een aantal zwaarwegende bezwaren:
- Met premature uitbetaling van de extra waarde vakantieloon voldoen de werkgevers niet aan de verplichting om tijdens verlof het loon gelijk te houden aan het reguliere loon tijdens werk.
- Zij wijken ook af van in de cao gestelde regel voor uitbetaling van loon.
- indien premature betaling plaats vind worden werknemers bij vroegtijdige beëindiging van hun dienstverband opgezadeld met extra terugbetalingen bovenop de reeds bestaande bedragen die zijn te verrekenen bij beëindiging van het arbeidsverband. Denk hierbij bijvoorbeeld aan extra scholings gelden.
- Bij premature betaling worden werknemers tijdens vakantie alsnog gehinderd door een terugval in inkomen. Het vakantieloon in bijvoorbeeld augustus blijft, hoewel reeds begin van het jaar de extra waarde is uitgekeerd onverminderd, een groot verschil met het loon bij werken. De wet beschermt de werknemers hier juist voor, premature betaling neemt onder omstandigheden deze wettelijke bescherming weg! Ook voor een werkgever kan premature betaling leiden tot veel extra werk en zeer kwalijke gevolgen.
Veelgehoorde misverstanden (en de korte check)
“Vakantiegeld = mijn loon tijdens vakantie, toch?”
Nee. Vakantiegeld is je jaarlijkse 8% toeslag.
Vakantieloon is wat je per dag aan uren krijgt als je vakantie opneemt. Beide bestaan naast elkaar.
“Ik krijg alleen mijn basissalaris tijdens vakantie.”
Onvolledig en onrechtmatig.. Volgens de cao tellen alle overuren, zat / zondag uren en alle vaste toeslagen mee in de waarde per vakantiedag.
“Mijn werkgever hoeft variabelen helemaal niet mee te nemen.”
Zeker wel! Deze bewering botst met de Europese wet ‘de normale beloning’: terugkerende componenten horen één op één in je vakantieloon te zitten.
VBGV – visie (waarom we hier bovenop zitten)
De wet vindt dat je tijdens vakantie net zo veel moet krijgen als wat je normaal ook verdient — punt. Waar de cao eerder nog caps en uitsluitingen hanteerde die botsen met de wet “normale beloning”. Het is dankzij jaren lange lobby van VBGV en op diverse manieren druk zetten via media en jurisprudentie eindelijk gelukt om dit decennialange onrecht weg te nemen.
De wettelijke basis voor vakantieloon
Wat wetgevers zeggen: Herstel werkt alleen als je inkomen tijdens verlof ook gelijk blijft aan werkomstandigheden, de werknemer hiermee onbekommerd van zijn verlof kan genieten.
Wat VBGV zegt: Decennialang was vakantieloon een onrechtvaardige doorn in het oog van de sector. Een van de redenen waarom VBGV ontstond. Voor VBGV een in graniet gegoten stand en actiepunt. Het staat nu eindelijk ook in de cao.
