In Italië hebben vrachtwagenchauffeurs het voor elkaar gekregen waar hier al jaren over wordt gediscussieerd: betaalde wachttijd. In de regio Lombardije ontvangen chauffeurs voortaan maandelijkse bonussen van enkele honderden euro’s — gewoon omdat ze moeten wachten bij het laden en lossen.
Een nieuwe overeenkomst tussen werkgeversorganisaties en vakbonden maakt dat mogelijk.
En het roept een scherpe vraag op: als het in Italië kan, waarom lukt het in Nederland dan niet?
In dit artikel laten we zien hoe Italië het aanpakt, wat Spanje al eerder deed, en wat onze cao transport daarvan kan leren. Want bij VBGv kijken we verder dan de grens — om te laten zien dat het ook anders kan.
Inhoudsopgave artikel
Wachttijd betaald: einde aan de ‘dode uren’
De overeenkomst voorziet in een loonsverhoging voor chauffeurs om de zogenaamde dode tijd te overbruggen — de uren waarin chauffeurs niets kunnen doen omdat ze wachten tijdens laden, lossen of douaneafhandeling.
Het doel is duidelijk: de arbeidsomstandigheden verbeteren en gekwalificeerde chauffeurs behouden in een sector die kampt met een chronisch personeelstekort.
De afspraak werd gesloten tussen de werkgeversverenigingen Confartigianato Trasporti Lombardia, CNA-Fita, CLAAI en Casartigiani Lombardia en de vakbonden FIT-CISL, UILTRASPORTI en FILT-CGIL.
De regeling voorziet in een financiële compensatie voor werkonderbrekingen die niet de schuld zijn van de werknemer, maar noodzakelijk zijn voor logistieke processen.
De toeslagen — tot 800 euro bruto per maand, afhankelijk van de duur en het type wachttijd — komen bovenop een algemene loonsverhoging van 250 euro per maand.
Italië als voorbeeld voor transport in Europa
Volgens het platform Trasporti Italia telt Lombardije ruim 6.000 transportbedrijven met in totaal ongeveer 80.000 werknemers. Ondanks de economische uitdagingen wordt het tekort aan chauffeurs in Lombardije geschat op zo’n 20.000.
Het beroep van vrachtwagenchauffeur blijft zwaar: lange afstanden, onregelmatige werktijden en hoge opleidingskosten. De nieuwe overeenkomst moet het beroep aantrekkelijker maken en het personeelsverloop tegengaan.
Confartigianato Lombardia sprak van “het dichten van een regelgeving lacune” — een stap die toekomstige juridische conflicten tussen werkgevers en chauffeurs kan voorkomen. De vakbonden benadrukken dat de deal de sociale bescherming van chauffeurs versterkt en hun essentiële rol in de logistieke keten erkent.
Spanje: vergoeding na één uur wachten
Ook Spanje pakte het probleem al aan. Sinds maart 2022 verplicht de wet verladers om een vergoeding te betalen aan expediteurs na één uur wachttijd tijdens het laden of lossen.
Daarnaast mogen chauffeurs daar niet meer zelf laden of lossen, en is het logistieke proces grotendeels gedigitaliseerd.
Destijds werd deze Spaanse wet gezien als voorbeeld voor andere EU-landen, maar brede navolging bleef uit.
Modernisering is in Nederland nog altijd een achtergesteld kindje — werkgevers beloven al jaren verandering, maar voegen zelden daad bij het woord.
Gemiddeld meer dan vier uur wachttijd per dag
Volgens een rapport van Federtrasporti uit 2022 wachten Italiaanse chauffeurs gemiddeld 4,35 uur per dag. Dat is bijna de helft van hun rijtijd en een derde van hun totale werktijd.
Ja, ook in Italië werken chauffeurs gemiddeld meer dan 13 uur per dag. Op basis van 83.000 geanalyseerde werkdagen komt dat neer op jaarlijks ruim 330.000 verloren uren — het equivalent van 42.000 volledige werkdiensten.
Deze inefficiëntie kost de sector ongeveer 10 miljoen euro per jaar. De wachttijd beperken door de rekening rechtstreeks en wettelijk vorderbaar bij de verladers te leggen , kunnen transportbedrijven hun omzet met zo’n 15 procent verhogen.
De overeenkomst in Lombardije is dus één van de eerste concrete maatregelen die dit probleem echt aanpakken — en kan de weg vrijmaken voor internationale afspraken over wachturen.
Wachturen in de cao transport: discussie zonder einde
Ook in Nederland blijft de discussie over wachturen al jaren slepen, ondanks de duidelijke regels in de CAO-BGV.
Voor werkgevers drukken wachturen op de winstmarge, en in veel gevallen wordt het bedrijfsrisico onterecht afgewenteld op de chauffeur. VBGv ziet regelmatig dat wachturen onterecht worden geschrapt of niet worden betaald.
Werkgevers proberen hiermee het bedrijfsrisico te verleggen naar hun chauffeurs, dit is allesbehalve fair.
Wachttijd is immers onderdeel van het werk — geen verantwoordelijkheid van de werknemer.
Goed voorbeeld doet goed volgen
Willen werkgevers echt nieuw personeel aantrekken, dan moet dat beginnen bij eerlijk belonen.
Geen campagnes of opleidingssubsidies, maar structurele waardering voor alle arbeidsvoorwaarden. Dus ook voor de tijd die verloren gaat buiten de schuld van de chauffeur.
De Italiaanse en Spaanse voorbeelden tonen aan dat het anders kan: de veroorzaker betaalt de wachttijd.
Deze aanpak maakt opdrachtgevers bewuster van de kosten die zij veroorzaken. Bovendien zorgt het ervoor dat chauffeurs én transportondernemers minder druk ervaren, terwijl de sector efficiënter wordt.
Conclusie: de wachttijd moet eerlijk beloond worden
De regeling in Lombardije laat zien dat het kan: betaalde wachttijd, een eerlijker loon en meer inzicht en respect voor de chauffeur en transporteur.
Vereniging Beroepsgoederenvervoer pleit voor dezelfde aanpak in Nederland. Laat de wachttijd betaald worden door de veroorzaker — logisch toch?
