Code 95: een certificering die we allemaal kennen, maar waar we vaak mee worstelen. Wat ooit begon als een chauffeursdiploma dat je één keer haalde, is het nu een verplichting die elke vijf jaar vernieuwd moet worden. Deze Europese richtlijn werd ingevoerd om de vakbekwaamheid van chauffeurs te verhogen en verkeersveiligheid te verbeteren. Maar is dit nu ook een verbetering voor ons, de chauffeurs? Hier leggen we uit wat Code 95 inhoudt, wie het nodig heeft, en wat de nascholing en kosten betekenen voor jou als beroepschauffeur.
Inhoudsopgave artikel
Voor wie is Code 95 verplicht?
Code 95 geldt voor beroepsmatige chauffeurs die voertuigen besturen met een toegestane massa van meer dan 3500 kg en dit vaker doen dan 12 uur per week. Je hebt het nodig naast je rijbewijs C(E), D(E) of C1(E). Zonder deze code mag je geen commercieel goederen- of personenvervoer uitvoeren. In Nederland wordt Code 95 nu nog op je rijbewijs geregistreerd, maar in andere Europese landen wordt er al een apart pasje gebruikt. Dit kan in de toekomst ook voor Nederland gaan gelden.
Wat houdt Code 95 in?
Code 95 is een wettelijk verplichte basiskwalificatie voor beroepschauffeurs in Europa. Het doel hiervan is om de veiligheid op de weg te vergroten, de gezondheid van chauffeurs te bevorderen, de werkplek veiliger te maken en de milieueffecten van transport te verminderen.
Hoe werkt Code 95?
- Geldigheid: Code 95 is 5 jaar geldig.
- Nascholing: Om de kwalificatie te verlengen, moet je binnen die 5 jaar minimaal 35 uur nascholing volgen.
- Procedure na nascholing:
- Beoordeling door opleider: Na afronding van de nascholing stuurt jouw opleider een melding naar het CBR.
- Verklaring van Nascholing (VVN): Het CBR controleert de gegevens en stuurt een VVN naar het RDW.
- Bijschrijving Code 95: Je ontvangt een bericht van het CBR met instructies om de vernieuwde Code 95 bij jouw gemeente te laten bijschrijven op je rijbewijs.
Achter de vermelding van Code 95 op je rijbewijs staat altijd de vervaldatum. Zorg ervoor dat je tijdig nascholing volgt om te voorkomen dat je deze verplichte kwalificatie kwijtraakt en je jouw werk als beroepschauffeur niet meer mag uitvoeren. Door Code 95 blijf je als chauffeur up-to-date en draag je bij aan veiliger en duurzamer wegtransport.
De nascholing van Code 95 op je rijbewijs
Als beroepschauffeur is nascholing een verplicht onderdeel van je vak. De 35 uur nascholing die vereist is voor Code 95, moet bestaan uit minimaal 7 uur praktijktraining, aangevuld met vier keer 7 uur theorietraining. Elke training telt voor 7 punten en het is aan jou om te bepalen welke trainingen je wilt volgen, mits je aan de richtlijnen voldoet.
Regels bij opgeknipte cursussen van Code 95
Volg je een theoretische nascholingscursus (U-cursus) die over meerdere dagen wordt verdeeld? Sinds 13 september 2021 moeten deze dagdelen op aaneengesloten dagen plaatsvinden, met uitzondering van zon- en feestdagen.
Voor cursussen met e-learning of praktijktrainingen (W-trainingen) blijft de regel van maximaal 10 kalenderdagen tussen de onderdelen van kracht.
Beperkingen en aanvullende richtlijnen nascholing Code 95
Er zijn enkele beperkingen en aanvullende eisen om rekening mee te houden:
- Maximaal 12 uur e-learning is toegestaan in een cyclus van 35 uur.
- Binnen Europa kunnen aanvullende opleidingen verplicht zijn, afhankelijk van het soort vervoer dat je uitvoert. Denk bijvoorbeeld aan:
- Vervoer van vee of pluimvee.
- Vervoer van gevaarlijke stoffen (ADR).
- Vervoer van personen met een handicap.
De nieuwe richtlijn stelt dat in de cyclus van 35 uur slechts één opleiding uit andere verordeningen of richtlijnen mag meetellen voor 7 uur nascholing. De ADR-opleiding is hierop een uitzondering: deze mag sinds 13 september 2021 voor 14 uur meetellen.
Uitzonderingen: wanneer heb je Code 95 niet nodig?
Niet iedere chauffeur is verplicht om te beschikken over Code 95. Er zijn duidelijke uitzonderingen waarbij deze eis niet geldt. Hieronder een overzicht van de belangrijkste situaties waarin Code 95 niet nodig is:
1. Voertuigen met beperkte snelheid
- Je bestuurt een voertuig dat volgens het kentekenbewijs een maximumsnelheid van 45 km/u mag rijden.
2. Voertuigen in dienst van specifieke organisaties
- Je bestuurt een voertuig dat wordt gebruikt door:
- Strijdkrachten, burgerbescherming of brandweer.
- Diensten verantwoordelijk voor openbare orde of medische noodvervoersdiensten.
- Het vervoer moet onderdeel zijn van de officiële opdrachten van deze diensten, zoals bij noodsituaties, reddingsoperaties, humanitaire hulp of gladheidbestrijding.
3. Voertuigen voor technisch onderhoud of testen
- Je bestuurt een voertuig dat wordt gebruikt:
- Voor test- of testritten in verband met technische verbeteringen, reparatie of onderhoud.
- Voor vervoer van het voertuig naar of van een onderhoudscentrum.
- Tijdens deze ritten mogen geen goederen of personen worden vervoerd, tenzij dit strikt noodzakelijk is voor de test.
4. Rijopleiding en certificering
- Je bestuurt een voertuig als onderdeel van een rijopleiding om een rijbewijs of Code 95 te behalen, mits:
- Je wordt begeleid door een bevoegd rij-instructeur.
- Je bent ingeschreven bij een rijschool, of je volgt de rijopleiding via je werk.
- Het voertuig wordt niet gebruikt voor commercieel vervoer van goederen of personen.
5. Werk gerelateerd vervoer van materieel
- Je vervoert materieel, uitrusting of machines die je nodig hebt voor je werk.
- Dit geldt ook voor landbouw-, tuinbouw-, bosbouw-, veeteelt- of visserijbedrijven en hun gerelateerde werkzaamheden.
6. Eigen bedrijfsvoering en plattelandsgebruik
- Je bent actief in plattelandsgebieden en het vervoer dient voor de bevoorrading van je eigen onderneming.
- Vervoersdiensten aan derden worden niet aangeboden.
7. Beperkt afstand en tijdsduur
- Het besturen van het voertuig is niet je hoofdactiviteit en je rijdt minder dan 12 uur per week.
- Het vervoer vindt plaats binnen een straal van 50 kilometer vanaf de locatie van de onderneming die het voertuig bezit, huurt of leaset.
De kosten voor Code 95
De kosten voor het behalen of verlengen van Code 95 kunnen flink variëren. Gemiddeld liggen de totale kosten tussen de €500 en €1000, afhankelijk van de cursussen die je kiest en eventuele bijkomende kosten zoals examens en administratie.
Kosten voor Code 95 zijn voor de werkgever
Volgens de wet en cao zijn de kosten voor het behouden van Code 95 de verantwoordelijkheid van je werkgever. Hieronder vallen:
- Reiskosten: vergoeding volgens de op dat moment geldende fiscale netto kilometervergoeding.
- Cursuskosten: de prijs van de nascholingscursussen.
- Examengeld: indien van toepassing.
- Het is de werkgever overigens wettelijk niet toegestaan om bovenstaande kosten, welke voor rekening van werkgever zijn in een arbeidscontract te verleggen naar kosten voor een werknemer!
Vergoeding van werktijd tijdens nascholing Code 95
De tijd die je besteedt aan de nascholing wordt door de werkgever altijd vergoed tegen 100% van je loon. Let op:
- Deze uren worden niet meegerekend als overuren.
- Ze worden dus ook niet uitbetaald als zaterdag of zondag toeslag, zelfsniet als de cursus op die dagen plaatsvindt.
Wat wordt niet vergoed bij Code 95?
Er zijn enkele kosten die niet onder de verplichtingen van de werkgever vallen, zoals:
- Bijschrijvingskosten: de kosten voor het toevoegen van Code 95 op je rijbewijs.
Wat er verder nog veranderd is in ons cao met betrekking tot code 95
Sinds de cao van 2024 zijn werkgevers verplicht om de Code 95-cursus zoveel mogelijk van maandag tot vrijdag te organiseren. Alleen bij zwaarwegende redenen, waarbij de werkgever moet aantonen dat de bedrijfsexistentie in gevaar komt als jij doordeweeks een cursus volgt, mag de cursus naar zaterdag worden verplaatst. Hierdoor hoeven werknemers vrijwel nooit meer in het weekend naar school.
Tot slot nog een belangrijke kanttekening van VBGv: C95 en Fraude
Wij van Vereniging Beroepsgoederenvervoer staan met al onze benen in de sector en weten dat er in Europa op grote schaal gefraudeerd word met rijbewijzen, certificaten en ook met code 95. Zo krijgt Oost-Europees personeel C95 les in het Vlaams. Ze verstaan geen woord van de cursus maar krijgen wel na 7uur duimen draaien de gewenste registratie. Er zijn aantoonbaar groot rijbewijzen te koop en ook voor ADR certificaten en C95 uren draait men de hand niet om. Controle op leslocaties komt niet of nauwelijks voor en er is geen Europese database waar handhavers uit alle landen de geldigheid van rijbewijzen en certificaten van elke Europeaan kan controleren. Het is een zeer gevaarlijke smet op het beroep. Met het oog op ieders veiligheid en een eerlijker speelveld moet adequate gerichte handhaving zo snel mogelijk worden mogelijk gemaakt. Vereniging Beroepsgoederenvervoer vind dat het huidige systeem voor rijbewijzen, certificaten en C95 niet deugd, daardoor gevaarlijk is en een oneerlijk speelveld in de hand werkt. Dat moet en kan veel beter.
Nog geen lid van VBGV?
Schrijf je vandaag in en profiteer direct van de voordelen van een lidmaatschap bij de Vereniging Beroepsgoederenvervoer, zoals deskundig advies en ondersteuning bij al je vragen en uitdagingen in de transportsector.
